Ga naar de beginpagina van Urine-incontinentie.nl

Overactieve blaas

U bevindt zich hier: Incontinentie Ľ Overactieve blaas

De overactieve blaas

Een blaasprobleem wat pas in recente jaren meer aandacht heeft gekregen is de zogenaamde 'overactieve blaas'. Hiermee wordt een urineblaas bedoeld die buiten de bewuste wil van de persoon om zeer vaak het sein geeft 'ik zit vol', dus aandrang geeft (ook wel urge geheten), een blaas die zich vaak ledigt (frequent plassen) en die zich bij aandrang eventueel ook plotseling leegt (drang of urge-incontinentie, urge: spreek uit urtz).

Zoín overactieve blaas kan bij mannen en vrouwen voorkomen. Ongewild urineverlies komt meestal bij vrouwen voor, maar wanneer het mannen betreft is een overactieve blaas hier meestal de oorzaak van. Een overactieve blaas die ook tot drangincontinentie aanleiding geeft wordt vooral bij ouderen waargenomen.

Hoe vaak komt het voor?

Voor zover bekend zou het tussen het 20ste en 60ste levensjaar bij circa 10% van de bevolking een overactieve blaas voorkomen en bij mannen boven de 70 jaar bij 50%, en vooral boven deze leeftijd is dat 30%. Opgemerkt moet worden dat bij vrouwen met urge-incontinentie ongeveer de helft ervan ook stressincontinentie heeft (dus urineverlies bij drukverhogende momenten in de buik zoals bij hoesten, tillen en dergelijke).

Voortdurend naar de wc moeten en in het ergste geval de wc ook nog niet op tijd kunnen halen is een zeer groot ongemak dat een ernstige beperking vormt van iemands leven ofwel van zijn of haar kwaliteit van leven.

Wat zijn de oorzaken?

Het is niet altijd mogelijk een oorzaak aan te geven. Vaak zijn er ook meerdere oorzaken mogelijk. Aan de volgende oorzaken kan gedacht worden.

  • Afwijkingen in de blaas zoals een blaassteen, een blaasontsteking of een dikke blaaswand vanwege een obstructie van de prostaat bij BPH (zie Prostaat.nl).
  • Bekkenbodemproblemen zoals bijvoorbeeld een verzakking van de blaasbodem, van de endeldarm of van de baarmoeder.
  • Afwijkingen in de zenuwbanen zowel in het ruggenmerg als in het bekken maar ook door stoornissen in de hersenen, denk maar aan ouderen die gaan dementeren en niet meer tijdig een aandranggevoel kwijt kunnen door naar de wc te gaan.
  • Ook verslavende middelen zoals alcohol, cafeÔne en drugs kunnen een reden zijn, evenals sterk geconcentreerde urine of bijvoorbeeld een hoge urineproductie bij het gebruik van een plaspil waardoor de blaas extra geprikkeld wordt.
  • Psychologische factoren.

Bij mannen zal een overactieve blaas veelal het gevolg zijn van een prostaatobstructie, bij vrouwen zal vaker de gehele bekkenbodem een rol spelen. Ook het te frequent aanspannen van de bekkenbodem (een overactiviteit) kan deze klachten geven. Bij bekkenbodem overactiviteit kan gedacht worden aan slechte ervaringen vroeger, bijvoorbeeld met de opvoeding, de zindelijkheidstraining of negatieve seksuele ervaringen.

Ook bekkenbodem ůnderactiviteit kan een oorzaak zijn: het mechanisme om de plas op te houden is verminderd zodat geringe aandrang al tot urineverlies kan leiden. Om urineverlies te voorkomen gaan patiënten dan vaker plassen en zo ontstaat de urinefrequentie. Het zal duidelijk zijn dat ook psychologische aspecten een rol spelen bij frequentie, urge en/of urge-incontinentie.

Welk onderzoek is nodig?

Bij een overactieve blaas is het allereerst nodig te weten hoe 'actief' de blaas zelf is. Dat kan met behulp van een plasdagboekje waarbij de hoeveelheid vocht die ingenomen wordt en de hoeveelheid urine die geproduceerd wordt, bij het tijdstip van de dag gemeten en opgeschreven wordt. Tevens kan op dit lijstje het eventueel optreden van urineverlies worden aangegeven. Verder is urineonderzoek nodig (is er een infectie? of is er een blaassteen?).

Bij verdenking op een prostaatvergroting moet een prostaatonderzoek plaatsvinden zoals dat beschreven is onder het hoofdstukje van de prostaat. Bij lichamelijk onderzoek kan de arts letten op eventueel anatomische afwijkingen in het bekken en kan urologisch onderzoek worden uitgevoerd. Uroflowmetrie en urodynamisch onderzoek (blaasfunctieonderzoek) completeren dan het onderzoek.

Welke behandelingen zijn mogelijk?

De behandeling is gericht op de oorzaak van de klacht, wanneer die althans te vinden is. Bij mannen zal dit veelal een prostaatingreep zijn. Een urineweginfectie is natuurlijk te behandelen en ook een blaassteen kan verwijderd worden. Ingewikkelder ligt het vooral bij vrouwen met bekkenbodemproblemen. Ook moet in dit verband gedacht worden aan een specifieke blaasaandoening, de zogenaamde interstitiële cystitis waarbij vulling van de blaas gepaard gaat met aandrang en pijn. Onderzoek door uroloog, gynaecoloog en chirurg met kennis van de endeldarm is in de moeilijke situaties vaak aangewezen.

Wanneer er geen oorzaak gevonden kan worden kunnen de klachten behandeld worden; dit heet symptoombehandeling. Er zijn twee geneesmiddelen horend tot de zogenaamde parasympathicolytica die de gladde spieren in de blaas kunnen ontspannen. Dat zijn oxybutynine en tolterodine. Ook kunnen antidepressiva gegeven worden zoals amitriptyline of imipramine. Bij vrouwen in de menopauze wordt vaak oestrogenen voorgeschreven. Wanneer psychologische oorzaken een belangrijke rol spelen valt gedragstherapie of psychotherapie te overwegen. Bij seksuele problematiek zal ook een seksuoloog bij het probleem betrokken moeten worden.

Oxybutinine is nu ook als pleister beschikbaar. Andere middelen zijn Vesicare (solifenacin succinaat) 5mg en Emselex (darifenacine) 7,5 of 15mg, een muscarine receptor antagonist.

Steeds vaker worden injecties met Botuline A toxine in de blaas toegepast. Op 10-25 plaatsen worden dan in de blaasspier of vlak onder het blaasslijmvlies het toxine gespoten met het doel de gladde spiercellen te verlammen. Deze behandeling is in 70-80% van de gevallen effectief en het effect houdt tussen de 6 en 9 maanden aan. Kort na behandeling kan het plassen moeilijk gaan of zelfs helemaal niet meer, zodat hier rekening mee gehouden moet wordt; dit is echter van voorbijgaande aard.

De afgelopen jaren zijn er diverse methoden ontwikkeld om zenuwbanen te beinvloeden. Dit wordt neuromodulatie genoemd. De bekendste methoden zijn: het elektrisch prikkelen van de uittredende 3Ėde sacrale wervel (vlak boven het stuitje) waardoor de activiteit van de blaasspier wordt geremd. Er wordt dan eerst getest of prikkeling van deze zenuw de klachten laat verminderen en wanneer dat het geval is kan een permanente inwendige elektrode geplaatst worden die verbonden is met een zgn. pulsgenerator die eveneens onder de huid ligt. Met een afstandsbediening kan de patiŽnt zelf het stimulatieniveau van de pulsgenerator bepalen.

Een andere methode is het electrisch prikkelen van een beenzenuw (de nervus tibialis), via een dun naaldje vlak boven de enkel. Deze zenuw geeft vervolgens zijn prikkeling door aan de sacrale zenuwen achter in het bekken gelegen. De sacrale zenuwen zijn verantwoordelijk voor de werking van de blaas. De behandeling kan op de polikliniek, 1 keer per week ongeveer 30 minuten en gedurende 12 weken. De helft van de patiŽnten die hiermee behandeld worden zien verbetering en de methode kan na verloop van tijd herhaald worden.

Operatie

In zeldzame situaties, wanneer bovengenoemde behandelingen niet helpen kan er tot een operatie worden overgegaan. Wanneer de overactieve blaas veroorzaakt wordt door een erg kleine blaas (dus een kleine blaasinhoud, dit wordt ook wel schrompelblaas genoemd) kan de blaas vergroot worden door er een stuk dunne darm op te hechten. Dit stuk dunne darm blijft verbonden aan zijn bloedvaten en op de plaats waar dit darmstuk is uitgenomen wordt de dunne darm weer aan elkaar gehecht of geniet.

In een aantal gevallen, vooral bij een schrompelblaas en interstitiŽle cystitis (een ernstige vorm van een ontsteking die niet door bacteriŽn wordt veroorzaakt) zijn er zoveel plasklachten dat van een menswaardig bestaan niet meer gesproken kan worden. Dan wordt de blaas operatief verwijderd en een urinestoma(uitgang) gemaakt.

Een overactieve blaas is een naar bezit en kan de kwaliteit van leven in hoge mate negatief beÔnvloeden. Uw uroloog kan u hier alles over uitleggen.

U bevindt zich hier: Incontinentie Ľ Overactieve blaas
Print deze pagina uit Print deze pagina
Voeg Urine-incontinentie.nl toe aan je favorieten! Favorieten
Advertenties
Informatiepakket over ongewild urineverlies

Medi-Call adviescentrum voor incontinentie / urineverliesRecent onderzoek wees uit dat ongewild urineverlies als het meest schaamtevolle onderwerp wordt beschouwd. Medi-Call doorbreekt graag dit taboe zodat mensen met goed advies en producten weer zelfverzekerd kunnen genieten!